Berekeningen omtrent zombillion onthullen verborgen economische risicos en kansen

De term ‘zombillion’ duikt steeds vaker op in economische discussies, vaak in de context van bedrijven die om financiële redenen eigenlijk failliet zouden moeten zijn, maar toch overeind blijven. Dit fenomeen, aangedreven door lage rentevoeten en aanhoudende liquiditeitsinjecties van centrale banken, roept vragen op over de allocatie van kapitaal en de stabiliteit van het financiële systeem. Het is een situatie waarin bedrijven, die onder normale omstandigheden zouden verdwijnen, kunstmatig in leven worden gehouden, en daarmee potentieel economische groei belemmeren. Deze ‘zombiebedrijven’ slokken kapitaal op dat elders, in meer innovatieve en productieve bedrijven, beter besteed zou kunnen worden.

De impact van dit fenomeen reikt verder dan alleen de betreffende bedrijven zelf. Het beïnvloedt de arbeidsmarkt, de investeringsbeslissingen en zelfs de algemene economische groei. Een economie vol ‘zombillion’-bedrijven is minder dynamisch en minder veerkrachtig, omdat het minder ruimte biedt voor nieuwe, gezonde bedrijven om te ontstaan en te groeien. Het is cruciaal om de onderliggende oorzaken van dit probleem te begrijpen en te onderzoeken welke maatregelen genomen kunnen worden om de situatie te verbeteren en een gezondere economische omgeving te creëren.

De Oorzaken van het ‘Zombillion’-Fenomeen

De opkomst van ‘zombillion’-bedrijven is een complex probleem met meerdere oorzaken. Een van de belangrijkste is het langdurig beleid van lage rentevoeten, dat door centrale banken wereldwijd is gevoerd sinds de financiële crisis van 2008. Deze lage rentevoeten maken het relatief goedkoop voor bedrijven om schulden aan te gaan en af te lossen, waardoor ze ook in slechte tijden kunnen overleven. Daarnaast spelen overheidssteunmaatregelen een rol, die bedrijven tijdelijk op adem helpen maar vaak niet de onderliggende problemen aanpakken. Een gebrek aan efficiënte faillissementsprocedures en een terughoudendheid van banken om slechte leningen af te schrijven, dragen ook bij aan het voortbestaan van deze bedrijven.

De Rol van Banken en Schuldeisers

Banken en andere schuldeisers spelen een cruciale rol in het ‘zombillion’-fenomeen. Het is vaak in hun eigen belang om bedrijven in leven te houden, zelfs als ze weten dat ze fundamenteel zwak zijn. Het afschrijven van leningen betekent immers een verlies voor de bank, en het is vaak aantrekkelijker om te hopen op een toekomstig herstel. Deze ‘evergreen’ strategie, waarbij leningen steeds opnieuw worden verlengd, houdt eigenlijk een probleem kunstmatig in stand en belemmert de noodzakelijke herstructurering van de economie. Een strenger en transparanter toezicht op banken is dus essentieel om dit probleem aan te pakken. Ook de regels omtrent faillissementen zouden verscherpt moeten worden om een snellere en efficiëntere afwikkeling van noodlijdende bedrijven mogelijk te maken.

Indicator	2010	2020	2023 (geschat)
Aandeel ‘zombiebedrijven’ in de totale economie	5%	12%	15%
Gemiddelde rente op bedrijfsleningen	4%	2%	3%
Aantal faillissementen	10.000	6.000	7.500

De tabel hierboven illustreert de toenemende prevalentie van ‘zombiebedrijven’ en de dalende rentevoeten, wat de trend verder versterkt. Het aantal faillissementen daalde in eerste instantie, maar lijkt nu weer licht te stijgen, wat mogelijk duidt op een kantelpunt in het beleid.

De Impact op de Productiviteitsgroei

De aanwezigheid van ‘zombillion’-bedrijven heeft een negatieve impact op de productiviteitsgroei. Deze bedrijven zijn vaak minder innovatief en minder efficiënt dan gezonde bedrijven, en ze concurreren met hen om schaarse resources, zoals kapitaal en arbeid. Dit leidt tot een minder efficiënte allocatie van resources en belemmert de groei van de economie als geheel. Onderzoek toont aan dat de productiviteitsgroei in landen met een hoog aandeel ‘zombiebedrijven’ significant lager is dan in landen waar dit probleem minder speelt. Het is van vitaal belang de economie te zuiveren van deze remmende factoren, zodat uiteindelijk productieve bedrijven de kans krijgen om te bloeien.

De Langetermijneffecten op Innovatie

De langetermijneffecten van het ‘zombillion’-fenomeen op innovatie zijn bijzonder zorgwekkend. Wanneer kapitaal wordt vastgezet in niet-productieve bedrijven, is er minder kapitaal beschikbaar voor investeringen in nieuwe technologieën en innovatieve startups. Dit kan leiden tot een vertraging van de technologische vooruitgang en een vermindering van de concurrentiekracht van de economie. Om dit te voorkomen, is het essentieel om een omgeving te creëren die innovatie stimuleert en het voor bedrijven makkelijker maakt om te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Een gezonde economie heeft een constante vernieuwing nodig, iets dat het voortbestaan van ‘zombiebedrijven’ ondermijnt.

• Verminderde concurrentie: ‘Zombiebedrijven’ houden markten kunstmatig in leven, waardoor nieuwe toetreders worden ontmoedigd.
• Lagere investeringen: Kapitaal wordt vastgehouden in niet-productieve bedrijven, in plaats van te worden geïnvesteerd in groei en innovatie.
• Lagere productiviteitsgroei: ‘Zombiebedrijven’ zijn minder efficiënt en innovatief dan gezonde bedrijven.
• Verhoogd financieel risico: Het voortbestaan van ‘zombiebedrijven’ vergroot de kwetsbaarheid van het financiële systeem.

De opsomming bovenaan geeft een overzicht van de belangrijkste negatieve gevolgen die het ‘zombillion’-fenomeen met zich meebrengt. Het is belangrijk aandacht hieraan te besteden zodat de juiste maatregelen getroffen kunnen worden.

De Geografische Spreiding van ‘Zombillion’-Bedrijven

Het ‘zombillion’-fenomeen is niet gelijkmatig verdeeld over de wereld. Sommige landen en sectoren zijn er meer door getroffen dan andere. Landen met een zwak bankwezen, lage rentevoeten en een gebrek aan efficiënte faillissementsprocedures hebben vaak een hoger aandeel ‘zombiebedrijven’. Binnen landen zijn bepaalde sectoren, zoals de bouw, de scheepvaart en de retail, vaak meer vatbaar voor dit probleem. Dit komt omdat deze sectoren vaak cyclischer zijn en meer afhankelijk van goedkope financiering. Het is belangrijk om de geografische spreiding van ‘zombiebedrijven’ in kaart te brengen om de risico's beter te begrijpen en gerichte maatregelen te kunnen nemen.

Verschillen tussen Europese Landen

Er zijn aanzienlijke verschillen tussen Europese landen in termen van het aandeel ‘zombiebedrijven’. Landen met een sterke economische structuur en een efficiënt functionerend bankwezen, zoals Duitsland en Nederland, hebben over het algemeen minder last van dit probleem dan landen met een zwakkere economie, zoals Italië en Griekenland. Dit verschil heeft te maken met de economische structuren, het financiële toezicht en de culturele houding ten opzichte van faillissementen. Dit maakt het lastig gemeenschappelijke oplossingen te vinden.

1. Versterk het bankwezen en verbeter het financieel toezicht.
2. Versnel en vereenvoudig faillissementsprocedures.
3. Bevorder innovatie en investeringen in nieuwe technologieën.
4. Hervorm het belastingstelsel om gezonde bedrijven te stimuleren.

De bovenstaande lijst bevat concrete stappen die genomen kunnen worden om de negatieve impact van ‘zombillion’-bedrijven tegen te gaan en een gezondere en veerkrachtigere economie te creëren.

De Rol van Beleidsmakers en Centrale Banken

Beleidsmakers en centrale banken spelen een cruciale rol in het aanpakken van het ‘zombillion’-fenomeen. Ze moeten maatregelen nemen om de oorzaken van het probleem aan te pakken en de negatieve gevolgen te beperken. Dit omvat het versterken van het bankwezen, het verbeteren van het financieel toezicht, het versnellen van faillissementsprocedures en het bevorderen van innovatie en investeringen. Het is ook belangrijk om het monetair beleid te normaliseren en de rentevoeten te verhogen, zodat de incentive voor bedrijven om schulden aan te gaan afneemt. Een doordachte en gecoördineerde aanpak is essentieel om het ‘zombillion’-fenomeen effectief te bestrijden.

De Toekomst van ‘Zombillion’-Bedrijven en de Economische Resiliëntie

De toekomst van ‘zombillion’-bedrijven is onzeker. Met de stijgende rentevoeten en de afbouw van overheidssteunmaatregelen zullen veel van deze bedrijven uiteindelijk failliet gaan. Dit kan leiden tot een economische schok, maar het is ook een noodzakelijke stap om de economie te zuiveren en ruimte te maken voor gezonde groei. De economische resiliëntie – het vermogen van een economie om schokken op te vangen en te herstellen – zal afhangen van hoe goed beleidsmakers en centrale banken in staat zijn om dit proces te begeleiden en de negatieve gevolgen te minimaliseren. Een proactieve aanpak, gericht op het stimuleren van innovatie, het bevorderen van investeringen en het versterken van het financiële systeem, is essentieel om de toekomst van de economie veilig te stellen. Een gezonde economie is een economie die in staat is om zich aan te passen aan verandering en te leren van fouten.

De uitdaging ligt in het creëren van een omgeving waarin falen niet wordt bestraft, maar juist wordt gezien als een leermoment. Investeren in menselijk kapitaal en het stimuleren van ondernemerschap zijn cruciaal om de economische resiliëntie te vergroten. Een economie die gebaseerd is op innovatie, diversiteit en veerkracht is beter in staat om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan, zelfs als dat betekent dat sommige bedrijven onderweg ten ondergaan. Het is belangrijk om de lange termijn voor de korte termijn te verkiezen, om een duurzame en welvarende toekomst te garanderen.